Suratના PP Savani School Hostelમાં Food Poisoningની ઘટના બાદ Health Departmentનું મોટું Action; 61ને Improvement Notice, 114 Food Samples લેવામાં આવ્યા, Ahmedabadમાં પણ 15 Hostel-Messની તપાસ
ગાંધીનગર/અમદાવાદ | Gujarat Desk | 15 સપ્ટેમ્બર 2026
ગુજરાતમાં વિદ્યાર્થીઓને પીરસાતા ભોજનની Food Safety અને Hygieneને લઈને રાજ્ય સરકારે હવે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. સુરતના PP Savani International School Hostelમાં વિદ્યાર્થીઓની તબિયત લથડવાની ઘટના બાદ Health Department દ્વારા સમગ્ર રાજ્યમાં Special Inspection Drive શરૂ કરવામાં આવી છે. પ્રથમ તબક્કામાં જ રાજ્યભરમાં આશરે 200 Hostel Kitchens અને Mess/Canteensની તપાસ કરવામાં આવી છે. તપાસ દરમિયાન ગંભીર Hygiene અને Sanitation ખામીઓ સામે આવતા 10 Kitchens/Messes સ્વૈચ્છિક રીતે બંધ કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત 61 establishmentsને Improvement Notice આપવામાં આવી છે અને 114 Food Samples Laboratory Testing માટે લેવામાં આવ્યા છે.
આ Special Driveનો મુખ્ય હેતુ માત્ર Food Quality ચકાસવાનો નથી, પરંતુ Hostelમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓને Safe, Hygienic અને Nutritious Food મળી રહ્યું છે કે નહીં તેની પણ તપાસ કરવાનો છે.
🚨 Surat Food Poisoning બાદ સરકારનું મોટું Action
સુરતના અબ્રામા વિસ્તારમાં આવેલા PP Savani International School Hostelમાં 13 સપ્ટેમ્બરે વિદ્યાર્થીઓને ભોજન લીધા બાદ પેટમાં દુખાવો, ઉલ્ટી સહિતની તકલીફો થઈ હતી. Indian Expressના અહેવાલ મુજબ આશરે 85 વિદ્યાર્થીઓ બીમાર પડ્યા, જેમાં 73ને OPD સારવાર આપવામાં આવી હતી અને 12 વિદ્યાર્થીઓને Hospitalમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.
આ ઘટના બાદ Health Minister Praful Pansheriya દ્વારા રાજ્યની Government અને Private Hostelsમાં Food Quality, Hygiene અને Sanitationની Comprehensive Inspection કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. અધિકારીઓને એક અઠવાડિયામાં રાજ્યભરની Hostels અને Educational Institutionsમાં તપાસ પૂર્ણ કરવાની દિશામાં કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે.
સરકાર તરફથી સ્પષ્ટ સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે વિદ્યાર્થીઓના Health સાથે બેદરકારી સહન કરવામાં નહીં આવે અને Food Safetyના નિયમોનું પાલન નહીં કરનારા સંચાલકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
🔍 200 Hostel-Messમાં Inspection, 61ને Notice
રાજ્યવ્યાપી Drive દરમિયાન 200 જેટલી Hostel Kitchens, Mess અને Canteensનું Inspection કરવામાં આવ્યું છે.
આમાં:
- 47 Government facilities
- 21 Semi-Government facilities
- 132 Private facilities
નો સમાવેશ થાય છે.
Inspection દરમિયાન 61 Hostel/Mess/Canteensને Improvement Notice આપવામાં આવી છે. અધિકારીઓએ Food Preparation, Storage, Kitchen Hygiene અને Sanitation જેવી બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખ્યું હતું.
આ ઉપરાંત 114 Food Samples લેવામાં આવ્યા છે, જેને Laboratoryમાં મોકલીને Food Safety Standardsનું પાલન થયું છે કે નહીં તેની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
❌ 10 Kitchens/Messes સ્વૈચ્છિક રીતે બંધ
Inspection દરમિયાન કેટલીક જગ્યાએ Sanitation અને Hygieneની ગંભીર ખામીઓ જોવા મળી હતી. ત્યારબાદ રાજ્યમાં 10 Hostel Kitchens અને Mess/Canteensએ સ્વૈચ્છિક રીતે કામગીરી બંધ કરી હોવાનું Health Departmentની માહિતીમાં જણાવાયું છે.
એક અન્ય Food Establishmentનું Licence Suspend કરવામાં આવ્યું છે.
અહીં નોંધવું જરૂરી છે કે આ 10 facilitiesને સત્તાવાર રીતે “સરકારે Seal કરી” એવું કહેવાને બદલે ઉપલબ્ધ અહેવાલ પ્રમાણે તપાસ બાદ તેમણે સ્વૈચ્છિક રીતે બંધ કર્યું હતું.
🏙️ Ahmedabadમાં પણ 15 Hostel-Messની તપાસ
રાજ્યવ્યાપી Driveની અસર અમદાવાદમાં પણ જોવા મળી છે. AMC Health & Food Department દ્વારા શહેરની 15 Hostel Canteens અને Messesની તપાસ કરવામાં આવી છે.
આ દરમિયાન કુલ 42 Food Samples લેવામાં આવ્યા છે અને તેને Public Health Laboratoryમાં Testing માટે મોકલવામાં આવ્યા છે.
Inspection દરમિયાન ખાસ કરીને:
- Food Preparation Process
- Raw Material Storage
- Cooked Food Storage
- Kitchen અને Utensilsની Cleanliness
- Drinking Water Facility
- Waste Disposal
- Food Cover કરીને રાખવામાં આવે છે કે નહીં
જેવા મુદ્દાઓની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી.
🏫 Ahmedabadમાં કઈ જગ્યાએ તપાસ થઈ?
AMCની ટીમે વિવિધ Educational અને Healthcare Institutions સાથે જોડાયેલી Canteens અને Hostel Messની તપાસ કરી હતી.
તેમાં AMC MET Dental College, Narendra Modi Medical College Girls’ Hostel, SVP Hospital Canteen, M.K. Shah Medical College, LJ College, GCS Medical College & Hospital ઉપરાંત Paldi, Sarkhej, Vejalpur, Nikol અને Maninagarના કેટલાક Private PG અને Hostel facilitiesનો સમાવેશ થાય છે.
આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે Food Safety Drive માત્ર Government Hostels પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ Private PG, Hostel Mess અને Educational Institution Canteens સુધી પણ વિસ્તરવામાં આવી રહી છે.
🧪 Food Samplesના Report બાદ થશે આગળની કાર્યવાહી
Ahmedabadમાં લેવામાં આવેલા 42 Food Samples સહિત રાજ્યભરમાં લેવામાં આવેલા Samplesને Laboratory Testing માટે મોકલવામાં આવ્યા છે.
જો Laboratory Reportમાં Food Safety Standardsનો ભંગ જોવા મળશે, તો Food Safety and Standards Act, 2006 તથા લાગુ નિયમો હેઠળ આગળની Legal Action થઈ શકે છે.
એટલે હાલ Samples લેવામાં આવ્યા છે તેનો અર્થ એ નથી કે દરેક inspected facilityમાં Food Unsafe હોવાનું સાબિત થઈ ગયું છે. Final action Laboratory Reports અને Inspection Findingsના આધારે થશે.
🧤 Kitchen Staff માટે પણ Hygiene Rules કડક
Suratમાં થયેલી તપાસ દરમિયાન Food Preparation અને Serving Staffની Hygiene પણ ચકાસવામાં આવી હતી. અધિકારીઓએ Food Handlersને Caps, Gloves અને Apronsનો ઉપયોગ કરવાની સૂચના આપી છે.
સાથે Food Service Staffનું નિયમિત Medical Examination કરાવવાની પણ સૂચના આપવામાં આવી છે. Times of Indiaના અહેવાલ મુજબ Food Handlers માટે છ મહિને Health Check-up કરાવવાની બાબત પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
Food Safetyમાં માત્ર Kitchen સાફ રાખવું પૂરતું નથી. Raw Material, Water Quality, Food Storage, Cooking Temperature અને Food Handlersની Personal Hygiene—આ તમામ બાબતો મહત્વપૂર્ણ બને છે.
🍽️ Hostel Foodમાં Quality કરતાં Quantity મહત્વની ન બને
Hostelમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓ માટે Messનું Food માત્ર રોજિંદું ભોજન નથી. ખાસ કરીને Students લાંબા સમય સુધી Hostelમાં રહેતા હોવાથી તેમની Nutrition, Food Quality અને Hygiene સીધી રીતે Health સાથે જોડાયેલી છે.
જો Kitchenમાં Cleanliness ન હોય, Raw Material યોગ્ય રીતે Store ન કરવામાં આવે અથવા Cooked Foodને યોગ્ય Temperature પર રાખવામાં ન આવે તો Foodborne Illnessનું Risk વધી શકે છે.
એટલે Governmentની આ Special Driveને માત્ર એક Post-Incident Action તરીકે નહીં પરંતુ લાંબા ગાળાની Food Safety Monitoring System તરીકે જોવાની જરૂર છે.
📢 Drive આગામી દિવસોમાં પણ ચાલુ રહેશે
Health Department દ્વારા શરૂ કરાયેલી આ Special Drive આગામી દિવસોમાં પણ ચાલુ રહેવાની છે. Government અને Private બંને પ્રકારની Educational Institutions, Hostels, Canteens અને Messesને તેમાં આવરી લેવામાં આવશે.
આ Drive દરમિયાન નિયમોનું પાલન નહીં કરતી Food Facilities સામે Notice, Licence Suspension અને અન્ય Legal Action થઈ શકે છે.
📰 The News Express વિશ્લેષણ
Gujaratમાં 200 Hostel Kitchens અને Messની તપાસ અને 10 facilitiesનું બંધ થવું એ માત્ર એક Administrative Action નથી; તે વિદ્યાર્થીઓની Food Safety અંગે ગંભીરતાથી વિચારવાની જરૂરિયાત દર્શાવે છે.
Suratની Food Poisoningની ઘટના બાદ સમગ્ર રાજ્યમાં Inspection Drive શરૂ કરવી જરૂરી હતી, પરંતુ તેની સાચી સફળતા માત્ર કેટલા Kitchens તપાસાયા તેના પરથી નહીં, પરંતુ કેટલી જગ્યાએ Permanent Improvement થયું તેના પરથી નક્કી થશે.
ખાસ કરીને Hostel અને PGમાં રહેતા Students માટે Food Safetyની નિયમિત Monitoring થવી જોઈએ. Kitchen Hygiene, Clean Drinking Water, Safe Food Storage, Medical Fitness of Food Handlers અને Regular Laboratory Testing જેવી બાબતોને Routine Complianceનો ભાગ બનાવવી જરૂરી છે.
સાથે એક વાત પણ મહત્વની છે—200 facilitiesની તપાસ થઈ એટલે તમામ જગ્યાએ Food Unsafe હતું એવું માનવું યોગ્ય નથી. 61ને Improvement Notice મળ્યા છે અને 114 Samples Testing માટે લેવાયા છે; Final Quality Assessment Laboratory Reports બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
પરંતુ આ Driveએ એક મહત્વનો સવાલ જરૂર ઊભો કર્યો છે:
વિદ્યાર્થીઓને Hostelમાં રહેવા માટે માત્ર સારી Room અને Facilities જોઈએ કે તેની સાથે Safe Foodની પણ Guarantee મળવી જોઈએ?
જવાબ સ્પષ્ટ છે—Education માટે Healthy Students જરૂરી છે અને Healthy Students માટે Safe Food અનિવાર્ય છે.
