Border Talks, Trade Deficit અને Strategic Relations પર થઈ શકે છે મહત્વની ચર્ચા; Delhiમાં BRICS Summit દરમિયાન બંને નેતાઓની મુલાકાતને Global Diplomacy માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે
નવી દિલ્હી | National & International Desk
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ Xi Jinping શનિવારે 12 સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હી પહોંચ્યા છે. ભારતના આમંત્રણ પર તેઓ 18th BRICS Summitમાં ભાગ લેવા આવ્યા છે. Xi Jinpingની આ મુલાકાત ખાસ એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તેઓ લગભગ 7 વર્ષ બાદ ભારત આવ્યા છે. તેમની મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે India-China Relationsમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી Border Tension અને Trade Imbalance જેવા મુદ્દાઓ મહત્વના રહ્યા છે.
Modi–Xi Meeting પર ખાસ નજર
BRICS Summit દરમિયાન Prime Minister Narendra Modi અને Xi Jinping વચ્ચે Bilateral Meeting યોજાવાની છે. આ મુલાકાતને માત્ર BRICSની સામાન્ય diplomatic engagement તરીકે જોવામાં આવી રહી નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને ફરીથી વધુ stable બનાવવાના પ્રયાસ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.
2020ના Ladakh border clash બાદ India-China relationsમાં લાંબો તણાવ જોવા મળ્યો હતો. ત્યારબાદ બંને દેશોએ military અને diplomatic channels દ્વારા સ્થિતિ સુધારવાના પ્રયાસો કર્યા છે. હવે Xiની India visitથી bilateral tiesમાં નવી શરૂઆત માટેનો માર્ગ વધુ ખુલ્લો થાય છે કે નહીં, તેના પર ખાસ નજર રહેશે.
Border Issue સૌથી મહત્વના મુદ્દાઓમાં
Modi–Xi talksમાં Line of Actual Control (LAC) અને Border Management અંગેની ચર્ચા મહત્વની રહેવાની શક્યતા છે.
Indian Expressના અહેવાલ મુજબ બંને નેતાઓ તાજેતરના Beijingમાં થયેલા talksના સંદર્ભમાં border issueની સમીક્ષા કરી શકે છે. ભારત માટે Border પર શાંતિ અને stability જાળવવી મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે બંને દેશો વચ્ચેના broader relationship માટે આધારભૂત મુદ્દો છે.
₹112 Billion Trade Deficit પણ મોટો મુદ્દો
India-China relationsમાં માત્ર security નહીં પરંતુ economic relationship પણ મોટો પડકાર છે.
Indian Expressના અહેવાલ મુજબ 2019 પછી China સાથે ભારતનો trade deficit નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે અને હવે તે $112 billionથી વધુ છે. Modi–Xi discussionમાં Indian companiesને Chinese marketમાં વધુ access મળે અને bilateral trade વધુ balanced બને તે મુદ્દો પણ ઉઠી શકે છે.
ભારત માટે આ મુદ્દો ખાસ મહત્વનો છે કારણ કે China ભારતના સૌથી મોટા trading partnersમાંનું એક છે, પરંતુ imports અને exports વચ્ચેનું imbalance લાંબા સમયથી ચર્ચાનો વિષય રહ્યું છે.
BRICS Summitમાં Global South પર ભાર
નવી દિલ્હીમાં યોજાઈ રહેલી 18th BRICS Summitમાં ભારતે Global Southની ભૂમિકા મજબૂત કરવા પર ભાર મૂક્યો છે.
Prime Minister Modiએ BRICS platform પરથી United Nations Security Council reformsની જરૂરિયાત પણ ઉઠાવી છે. તેમણે international institutionsમાં વધુ representation, accountability અને rule-makingમાં સુધારાની વાત કરી છે.
BRICSમાં Brazil, Russia, India, China, South Africa ઉપરાંત Egypt, Ethiopia, Indonesia, Iran અને UAE જેવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે. Summitમાં trade, investment, technology, energy, food security અને global conflicts જેવા મુદ્દાઓ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે.
Modi સાથે Putinની પણ મુલાકાત
Xi સાથેની મુલાકાત પહેલાં Prime Minister Modiએ Russian President Vladimir Putin સાથે પણ Bilateral Meeting કરી હતી.
આ મુલાકાતમાં Defence, Energy અને Trade સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. BRICS Summit ભારતને એકસાથે Russia, China અને અન્ય emerging economies સાથે strategic engagement માટે મહત્વપૂર્ણ diplomatic platform આપી રહ્યો છે.
Modi–Xi–Putinની તસવીર પણ ચર્ચામાં
12 સપ્ટેમ્બરે PM Modiએ BRICS Summitની કેટલીક તસવીરો share કરી હતી, જેમાં Modi, Xi Jinping અને Vladimir Putin સાથે જોવા મળ્યા હતા. ત્રણેય નેતાઓનો આ પ્રકારનો એકસાથે દેખાવ BRICSના geopolitical importanceને પણ દર્શાવે છે.
India માટે આ મુલાકાત કેટલી મહત્વની?
Xi Jinpingની ભારત મુલાકાતથી તાત્કાલિક કોઈ મોટો agreement થાય તેવું માનવું વહેલું છે. પરંતુ લાંબા સમયથી તણાવમાં રહેલા India-China relationshipને stabilise કરવાની પ્રક્રિયામાં આ મુલાકાત મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
Border peace, trade balance, market access અને strategic communication—આ ચારેય ક્ષેત્રોમાં progress થાય તો બંને દેશોના સંબંધોમાં નવી સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
સાથે જ ભારત માટે એક મોટો diplomatic challenge એ રહેશે કે China અને Russia સાથેના strategic relations જાળવીને અમેરિકા તથા Western countries સાથેના પોતાના સંબંધોમાં પણ balance જાળવે.
The News Express વિશ્લેષણ
Xi Jinpingની 7 વર્ષ બાદની India visit માત્ર એક diplomatic event નથી. તેની પાછળ Border Security, Trade, Global South અને BRICSની બદલાતી geopolitical position જેવા અનેક મોટા મુદ્દાઓ જોડાયેલા છે.
ભારત માટે સૌથી મોટો ફાયદો એ હોઈ શકે કે જો dialogue દ્વારા Border પર stability વધે અને trade relationship વધુ balanced બને, તો બંને દેશો વચ્ચે લાંબા ગાળે વધુ predictable relationship ઊભો થઈ શકે.
પરંતુ હવે નજર એ પર રહેશે કે Modi–Xi meeting માત્ર symbolic diplomacy બની રહે છે કે ખરેખર Border અને Trade જેવા core issues પર કોઈ concrete progress થાય છે.
