GDPના નવા આંકડા જાહેર થયા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર દાવો વાયરલ — પૂર્વ નાણાં સચિવ કહે છે કે જૂના આંકડા અને નવા Revised Data વચ્ચેનો તફાવત ગંભીર પ્રશ્ન ઊભો કરે છે
નવી દિલ્હી: ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને લઈને હાલમાં એક આંકડાએ દેશભરમાં ચર્ચા જગાવી છે. કેન્દ્ર સરકારના તાજેતરના સત્તાવાર આંકડા મુજબ એપ્રિલથી જૂન 2026 દરમિયાન ભારતની Real GDP Growth 7.8% રહી છે, પરંતુ પૂર્વ Finance Secretary અને Economic Affairs Secretary સુભાષ ચંદ્ર ગર્ગ આ આંકડા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.
ગર્ગના નિવેદન બાદ સોશિયલ મીડિયા પર એવો દાવો ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે કે “ભારતની GDP Growth 7.8% નહીં પરંતુ માત્ર 2.6% છે અને GDPના આંકડામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.” જોકે, અહીં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે 2.6% કોઈ સત્તાવાર રીતે જાહેર કરાયેલ વૈકલ્પિક Real GDP Growth Rate નથી. આ આંકડો અલગ GDP series અને Current Price dataની સરખામણી પરથી કરવામાં આવેલી ગણતરી સાથે જોડાયેલો છે.
શું છે આખો વિવાદ?
31 ઓગસ્ટે જાહેર થયેલા સત્તાવાર આંકડા પ્રમાણે ભારતની GDPએ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટર એટલે કે April-June 2026માં 7.8%નો વાર્ષિક વૃદ્ધિદર નોંધાવ્યો હતો.
આ આંકડો બજારના અંદાજ કરતાં પણ વધારે હતો અને RBIના લગભગ 7%ના અગાઉના અંદાજને પણ પાછળ છોડતો હતો. ગયા ક્વાર્ટરની Growth પણ સુધારીને 8.6% કરવામાં આવી છે.
પરંતુ ત્યારબાદ પૂર્વ Finance Secretary સુભાષ ચંદ્ર ગર્ગે નવા GDP Dataની ગણતરી પદ્ધતિ અને અગાઉના વર્ષના આંકડામાં થયેલા મોટા Revision અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા.
તેમનો મુખ્ય મુદ્દો 7.8%ના આંકડા કરતાં તેની પાછળ રહેલા Base Data અને Revised GDP Numbers અંગે છે.
₹86 લાખ કરોડમાંથી ₹80 લાખ કરોડનો મુદ્દો શું છે?
ગર્ગે ખાસ કરીને Current Price GDPમાં થયેલા ફેરફાર તરફ ધ્યાન દોર્યું છે.
તેમના જણાવ્યા મુજબ ગયા વર્ષે જાહેર કરવામાં આવેલા Q1 FY2025-26ના Current Price GDP અને હવે નવી GDP Series હેઠળ Revised કરવામાં આવેલા આંકડામાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે.
અગાઉનો આંકડો આશરે ₹86 લાખ કરોડ હતો, જ્યારે Revised Seriesમાં આ આંકડો લગભગ ₹80 લાખ કરોડની આસપાસ આવ્યો છે.
ગર્ગનો સવાલ એ છે કે જો ગયા વર્ષનો Base આટલો મોટો બદલાઈ જાય તો વર્તમાન વર્ષના Growth Rateની સીધી સરખામણી કેવી રીતે કરવી?
તો પછી 2.6%નો આંકડો ક્યાંથી આવ્યો?
આ સમગ્ર વાયરલ ચર્ચાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ અહીં છે.
સોશિયલ મીડિયા પર 2.6% GDP Growthનો દાવો થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેને “સરકારે જાહેર કરેલો સાચો GDP આંકડો” માનવો યોગ્ય નથી.
ગર્ગે સમજાવ્યું છે કે જો અગાઉ જાહેર કરવામાં આવેલા Current Price GDPના આંકડાને નવા Revised આંકડા સાથે સરખાવવામાં આવે તો Growth Rate ખૂબ જ ઓછી દેખાય છે. કેટલાક અહેવાલોમાં આ ગણતરી 2.5%થી પણ ઓછી હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જ્યારે વાયરલ ચર્ચામાં તેને 2.6% તરીકે રજૂ કરવામાં આવી રહી છે.
અર્થાત્, 2.6% અને સત્તાવાર 7.8% એક જ પ્રકારના GDP Growth આંકડા નથી.
આ તફાવત સમજવો અત્યંત જરૂરી છે.
સરકારનું શું કહેવું છે?
સુભાષ ગર્ગના સવાલો સામે **Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI)**એ સત્તાવાર GDP Dataનો બચાવ કર્યો છે.
MoSPIના જણાવ્યા અનુસાર GDPની નવી Seriesમાં Base Year 2011-12માંથી બદલીને 2022-23 કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત વધુ નવા Data Sources અને વધુ વિગતવાર Price Dataનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
અગાઉ Wholesale Price આધારિત માહિતીનો ઉપયોગ થતો હતો, જ્યારે નવી પદ્ધતિમાં Producer Price Index (PPI) સહિત વધુ granular price informationનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. GDPના અલગ-અલગ ઘટકો માટે વપરાતા Price Deflatorsની સંખ્યા પણ આશરે 180થી વધારીને 300થી વધુ કરવામાં આવી છે.
સરકારનું કહેવું છે કે આ ફેરફારો GDP Dataને વધુ સચોટ અને વ્યાપક બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યા છે, Growth Rate કૃત્રિમ રીતે વધારવા માટે નહીં.
“GDPમાં હેરાફેરી થઈ?” — હજુ કોઈ અંતિમ પુરાવો નથી
આ સમગ્ર મુદ્દામાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું GDPના આંકડામાં ખરેખર હેરાફેરી કરવામાં આવી છે?
હાલ ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે તેનો જવાબ “હા” કહી શકાય તેમ નથી.
પૂર્વ Finance Secretary સુભાષ ચંદ્ર ગર્ગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે અને Revised Dataની પારદર્શિતા તથા મોટા ફેરફારો અંગે વધુ સ્પષ્ટતા માગી છે.
બીજી તરફ MoSPIના Statistics Secretary Saurabh Gargએ આ દાવાને નકારી કાઢતાં જણાવ્યું છે કે જૂની અને નવી GDP Seriesના અલગ આંકડાઓને ભેગા કરીને 2.6% Growth Rate કાઢવી યોગ્ય સરખામણી નથી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં GDP Revisions બંને દિશામાં થયા છે અને તેમાં કોઈ એકતરફી Pattern જોવા મળતો નથી.
એટલે સાચું શું માનવું?
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો—
7.8%:
સત્તાવાર નવી GDP Series પ્રમાણે April-June 2026ની Real GDP Growth.
2.6%:
વાયરલ ચર્ચામાં ઉપયોગમાં લેવાતો આંકડો, જે જૂના અને નવા Current Price GDP Dataની સરખામણી સાથે જોડાયેલો છે; તે સત્તાવાર વૈકલ્પિક Real GDP Growth Rate નથી.
મુખ્ય વિવાદ:
GDPની નવી Seriesમાં અગાઉના આંકડામાં થયેલા મોટા Revision અને તેના કારણે Growth Rateની ગણતરી અંગેનો સવાલ.
અત્યારે આ મુદ્દો માત્ર રાજકીય નિવેદન કે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ પૂરતો નથી રહ્યો. GDPની ગણતરીની પદ્ધતિ, Base Year, Revised Data અને Current Price તથા Constant Price વચ્ચેનો તફાવત સામાન્ય લોકો સુધી સ્પષ્ટ રીતે પહોંચાડવો જરૂરી બની ગયો છે.
આથી “ભારતની GDP ખરેખર 2.6% છે” એવું નિશ્ચિત સત્ય તરીકે કહેવું હાલ યોગ્ય નહીં બને. પરંતુ 7.8%ના સત્તાવાર આંકડા સામે સુભાષ ચંદ્ર ગર્ગે જે સવાલો ઉઠાવ્યા છે તે ગંભીર છે અને GDP Dataની પારદર્શિતા અંગેની ચર્ચા ચોક્કસપણે મહત્વપૂર્ણ છે.
