FDCAની Statewide Special Driveમાં 37,762 બોટલ Rexton-T Syrup મળી; 7 Firmsને Show-Cause Notice, એકનું Drug Licence Cancel
ગાંધીનગર: ગુજરાતમાં Codeine ધરાવતી દવાઓના Unauthorized Sale, Storage અને Misuse સામે Food and Drugs Control Administration (FDCA)એ રાજ્યવ્યાપી Special Drive હાથ ધરી છે. આ કાર્યવાહી દરમિયાન અમદાવાદ ગ્રામ્ય અને ગાંધીનગર વિસ્તારની Balaji Pharmaમાંથી Codeine ધરાવતી Rexton-T Syrupની 37,762 બોટલ મળી આવી હતી. આ જથ્થાની કિંમત આશરે ₹83.07 લાખ હોવાનું સામે આવ્યું છે. તંત્રએ હાલ આ જથ્થાના વેચાણ અને વિતરણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે તથા Laboratory Testing માટે Samples લેવામાં આવ્યા છે.
આ કાર્યવાહી માત્ર એક Firm સુધી મર્યાદિત નથી. FDCA દ્વારા અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં Wholesale અને Retail Medicine Tradersની તપાસ કરીને Codeine ધરાવતી દવાઓના Purchase, Sale, Storage અને Distribution સંબંધિત Records અને Billsની ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે. આ Special Drive દરમિયાન કુલ 7 Firmsને Show-Cause Notice આપવામાં આવી છે, જ્યારે એક Firmનું Drug Sale Licence Cancel કરવામાં આવ્યું છે.
Balaji Pharmaમાંથી 37,762 બોટલ મળી
FDCAની ટીમે અમદાવાદ ગ્રામ્ય-ગાંધીનગર વિસ્તારમાં આવેલી Balaji Pharmaમાં તપાસ હાથ ધરી હતી. અહીં હાજર Stockમાંથી Codeine ધરાવતી Rexton-T Syrupની કુલ 37,762 બોટલ મળી આવી હતી.
આ Syrupની પ્રતિ બોટલ MRP ₹220 હોવાનું જણાવાયું છે અને સમગ્ર Stockની કિંમત ₹83,07,640 જેટલી થાય છે. તંત્રએ આ Stockના આગળના Sale અને Distribution પર રોક લગાવી છે. સાથે જ Syrupના Samples Laboratoryમાં Testing માટે મોકલવામાં આવ્યા છે.
FDCAની તપાસમાં Firmના Purchase અને Sale Recordsની પણ ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ Firm મુખ્યત્વે Codeine ધરાવતી દવાઓના વેપાર સાથે સંકળાયેલી હોવાનું સામે આવ્યું હતું. આ મામલે Balaji Pharmaને પણ Show-Cause Notice આપવામાં આવી છે અને Firm પાસેથી સ્પષ્ટતા માંગવામાં આવી છે.
7 Firmsને Show-Cause Notice
રાજ્યવ્યાપી તપાસ દરમિયાન FDCAએ અન્ય કેટલીક Pharmaceutical Firms સામે પણ કાર્યવાહી કરી છે.
Show-Cause Notice મેળવનાર Firmsમાં:
- Formalin Lifesciences – Changodar
- Rain Remedies – Santej
- Capital Pharma – Visnagar
- HRDM Global Solutions – Ahmedabad
- Jai Ambe Distributors – Ahmedabad
- Krishna Pharma – Kathwada
- Health Point Pharma – Kalol, Gandhinagar
નો સમાવેશ થાય છે.
આ Firmsની સામેની કાર્યવાહી દરમિયાન Codeine-containing Medicinesના Purchase, Sale અને Distribution સંબંધિત Documentsની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. Notice મળ્યા બાદ સંબંધિત Firms પાસેથી તેમની કામગીરી અંગે Explanation માંગવામાં આવી છે.
Health Point Pharmaનું Licence Cancel
ગાંધીનગર જિલ્લાના Kalol ખાતે આવેલી Health Point Pharma સામે પણ FDCAએ કાર્યવાહી કરી હતી. Firmને અગાઉ આપવામાં આવેલી Show-Cause Noticeના જવાબને તંત્રએ સંતોષકારક ન માનતા તેનું Drug Sale Licence Cancel કરી દેવામાં આવ્યું છે.
આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે Codeine ધરાવતી દવાઓના નિયમવિરોધી વેચાણ અને Storage સામે તંત્ર માત્ર Notice સુધી અટકવાનું નથી, પરંતુ ગંભીર અથવા અસંતોષકારક Compliance સામે Licence Cancellation જેવી કાર્યવાહી પણ કરી શકે છે.
Jai Ambe Distributors પાસેથી પણ Syrup મળ્યું
Ahmedabad-1 વિસ્તારમાં આવેલી Jai Ambe Distributorsમાં તપાસ દરમિયાન Codeine ધરાવતી R Tuss TD Syrupની 57 બોટલ મળી આવી હતી. આ Stockની MRP મુજબ કિંમત આશરે ₹9,006 હોવાનું સામે આવ્યું છે. તંત્રએ આ જથ્થાનું વેચાણ અટકાવી Firmને પણ Notice આપવામાં આવી છે.
આ કાર્યવાહીનો હેતુ માત્ર કોઈ એક Medicine અથવા એક વેપારી સામે કાર્યવાહી કરવાનો નથી, પરંતુ Codeine-containing Medicinesની સમગ્ર Supply Chain પર નજર રાખવાનો છે.
Codeine Syrup શા માટે ચિંતાનો વિષય?
Codeine એક એવી દવા છે જે કેટલીક Medical Conditionsમાં Doctorની સલાહ અને યોગ્ય Prescription હેઠળ ઉપયોગમાં લેવાય છે. પરંતુ તેના Misuse અને Unauthorized Distribution અંગે તંત્ર સતત ચેતવણી આપતું રહ્યું છે.
Codeine ધરાવતી કેટલીક Cough Syrupsનો નશાકારક હેતુસર દુરુપયોગ થવાની શક્યતાને કારણે તેના Sale અને Distribution અંગે નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
ખાસ કરીને Youngstersમાં આવી દવાઓનો ખોટી રીતે ઉપયોગ ન થાય તે માટે Medicine Supply Chain પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. જોકે કોઈ ચોક્કસ Syrupનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર છે એવું માત્ર Codeine હોવાના આધારે કહેવું યોગ્ય નથી—Valid Medical Prescription અને લાગુ કાયદાકીય નિયમો મુજબ તેનો ઉપયોગ અલગ બાબત છે.
ગુજરાતમાં Zero-Tolerance Policy
રાજ્યના Health Minister પ્રફુલ પાનશેરીયાના જણાવ્યા પ્રમાણે Codeine ધરાવતી દવાઓના ગેરકાયદેસર Storage, Unauthorized Sale અને Misuse સામે તંત્ર Zero-Tolerance Policy સાથે કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે આવી દવાઓનો ઉપયોગ માત્ર માન્ય Medical Prescription અને Legal Channel મારફતે થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા સમગ્ર રાજ્યમાં Monitoring ચાલુ રહેશે.
આ માટે FDCAની Teams દ્વારા અલગ-અલગ જિલ્લાઓમાં Medicine Wholesalers અને Retailersની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. Purchase Bills, Sales Records, Stock Register અને Distribution સંબંધિત Documentsની ચકાસણી દ્વારા દવાઓ ક્યાંથી આવી અને ક્યાં સુધી પહોંચી તેની માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
માત્ર Stock નહીં, Supply Chain પણ તપાસ હેઠળ
આ કાર્યવાહીનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ એ છે કે તંત્ર માત્ર દવાનો Stock તપાસી રહ્યું નથી. Purchaseથી લઈને Sale અને Distribution સુધીની સમગ્ર Chainની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
જો કોઈ Medicine Trader પાસે જરૂરી Licence વગર દવાનો વેપાર થતો હોય, અથવા નિયમોનું પાલન કર્યા વગર Codeine-containing Medicinesનું Distribution થતું હોય, તો સંબંધિત Firm સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
આ અગાઉ પણ ગુજરાતમાં Codeine-based Cough Syrupના ગેરકાયદેસર વેચાણને લઈને Police અને FDCA દ્વારા કાર્યવાહી થઈ ચૂકી છે. ઓગસ્ટમાં Ahmedabad SOGએ એક અલગ કેસમાં 5,050 Codeine Syrup bottles, જેની કિંમત ₹54.91 લાખ હતી, જપ્ત કરી હતી અને તે કેસમાં બે Pharma Partnersની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
આથી હાલની FDCA Special Driveને રાજ્યમાં Codeine Medicinesના Unauthorized Trade સામે ચાલી રહેલી મોટી Enforcement Actionના ભાગરૂપે જોવામાં આવી રહી છે.
આગળ વધુ કાર્યવાહી થવાની શક્યતા
હાલમાં 37,762 બોટલના Stockના Samples Laboratory Testing માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ Notice મળેલી Firmsના જવાબ અને Documentsની તપાસ પણ આગળ વધશે.
તંત્ર દ્વારા જો કોઈ Firmની કામગીરીમાં ગંભીર નિયમભંગ અથવા ગેરકાયદેસર Distribution સાબિત થાય તો તેના આધારે આગળની Legal અને Regulatory Action લેવામાં આવી શકે છે.
ગુજરાતમાં દવાઓનો વેપાર કરનારા વેપારીઓ માટે પણ આ કાર્યવાહી એક સ્પષ્ટ સંદેશ છે કે Prescription Medicines અને ખાસ કરીને Codeine-containing Drugsના Storage, Sale અને Distributionમાં નિયમોનું કડક પાલન કરવું પડશે.
The News Express વિશ્લેષણ
₹83.07 લાખનો Stock, 37,762 બોટલ અને 7 Firmsને Notice—આ આંકડા દર્શાવે છે કે Codeine-containing Medicinesના Unauthorized Useને લઈને રાજ્યનું Drug Control System હવે વધુ Active અને Strict બની રહ્યું છે.
પરંતુ આ કાર્યવાહીનું સાચું પરિણામ ત્યારે જોવા મળશે જ્યારે માત્ર Stock જપ્ત કરવા કરતાં Supply Chainમાં ગેરરીતિ ક્યાંથી શરૂ થાય છે અને ક્યાં સુધી પહોંચે છે તે શોધવામાં આવે. દવા Medical Treatment માટે છે કે તેનો Misuse થઈ રહ્યો છે—તે વચ્ચેની રેખા સ્પષ્ટ રાખવી અને કાયદેસર દર્દીઓને જરૂરી Medicine સરળતાથી મળી રહે તે પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે.
હાલ માટે ₹83.07 લાખનો જથ્થો પ્રતિબંધિત છે, 7 Firms સામે કાર્યવાહી શરૂ થઈ છે અને એક Firmનું Licence Cancel થયું છે. હવે Laboratory Report અને આગળની તપાસ બાદ આ કેસમાં વધુ શું બહાર આવે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
