Jay Jalaram Bapa :
ગુજરાતની ધરતી હંમેશાં સંતો, મહાત્માઓ અને પરોપકારી આત્માઓથી પાવન બની રહી છે. એ જ પવિત્ર ધરતીના એક તેજસ્વી તારલા છે — સંત શ્રી જલારામબાપા, જેઓએ માનવસેવાને ધર્મ માન્યો અને ભક્તિ, દયા તથા નિસ્વાર્થતાનું અદ્વિતીય ઉદાહરણ સ્થાપ્યું.
સંત જલારામબાપાનો જન્મ **વીક્રમ સંવત ૧૮૫૬ (ઇ.સ. ૧૭૯૯, નવેમ્બર ૧૪)**ના રોજ રાજકોટ જિલ્લાના વીરપુર ગામે લોહાણા ઠક્કર કુળમાં થયો હતો. પિતા પ્રભુદાસ અને માતા રાજબાઈના ઘેર જન્મેલા જલારામ બાળપણથી જ ધાર્મિક સ્વભાવ ધરાવતા હતા. પાંચ વર્ષની નાની ઉમરે જ તેઓના મુખેથી “રામરામ સીતારામ”ના પવિત્ર શબ્દો ઉચ્ચારાતા. જ્યારે અન્ય બાળકો રમતમાં મગ્ન રહેતા, ત્યારે નાનકડા જલારામ સાધુ-સંતોની સેવા અને તેમની વાતો સાંભળવામાં આનંદ લેતા.
પિતાએ વેપારની પરંપરા શીખવવા ઈચ્છી, પણ જલારામનું મન તો ભક્તિ અને પરોપકારમાં હતું. ૧૮૧૬માં, ૧૬ વર્ષની ઉમરે, તેમનું લગ્ન આટકોટના પ્રાગજીભાઈ ઠક્કરની પુત્રી વીરબાઈ સાથે થયું. વીરબાઈ મા પણ આધ્યાત્મિક અને કરુણાસભર સ્ત્રી હતી. બંને દંપતીએ સંસારના લોભથી દૂર રહીને ગરીબો અને જરૂરિયાતમંદોની સેવા જીવનનો ધર્મ માન્યો.
૧૮ વર્ષની વયે, જલારામે ફતેહપુરના પ્રસિદ્ધ સંત ભોજા ભગતના શિષ્ય બન્યા અને ગુરુ પાસેથી “રામ” મંત્ર તથા માળા પ્રાપ્ત કરી. ગુરુના આશીર્વાદથી જલારામબાપાએ સદાવ્રતની શરૂઆત કરી — એવુ સ્થાન જ્યાં વર્ષભર, બારેય મહિના, રાત્રિદિવસ કોઈપણ જરૂરિયાતમંદ કે સાધુ-સંત ભૂખ્યા પાછા ન જાય. આજ સુધી આ પરંપરા અવિરત ચાલી રહી છે.
એક દિવસ એક સંતે તેમને રામની મૂર્તિ આપી અને ભવિષ્યવાણી કરી કે ટૂંક સમયમાં ત્યાં હનુમાનજી પ્રગટ થશે. ખરેખર, થોડા દિવસોમાં જમીનમાંથી સ્વયંભૂ હનુમાનજીની મૂર્તિ પ્રગટ થઈ, અને ત્યાં સીતારામલક્ષ્મણ સાથે સ્થાપના કરવામાં આવી. આ સ્થળે કોઈપણ ભોજન લીધા વગર પાછું જતું નથી — એ જ જલારામબાપાના “અખૂટ ભંડાર”નું ચિહ્ન છે.
જલારામબાપાનું જીવન ચમત્કારો અને માનવતાની કથાઓથી ભરેલું હતું. એક વખત દરજી હરજી પોતાના પિતાના પેટના દુઃખાવાનો ઈલાજ માગવા આવ્યા. બાપાએ ભગવાન રામ પાસે પ્રાર્થના કરી, અને હરજીના પિતાનું દુઃખ દૂર થયું. આ ઘટનાથી પ્રભાવિત હરજીએ બાપાને “બાપા” તરીકે સંબોધ્યા — ત્યારથી જલારામનું નામ જલારામબાપા તરીકે ખ્યાત થયું.
તેમની કરુણાભાવના હદ એટલી વિશાળ હતી કે હિંદુ જ નહીં, મુસ્લિમો પણ તેમના ભક્ત બન્યા. ૧૮૨૨માં જમાલ નામના મુસલમાન વ્યાપારીના પુત્રને ગંભીર રોગ થયો. દવાઓએ અસર ન કરતાં જમાલે જલારામબાપાની પ્રાર્થના માગી અને મનમાં વ્રત લીધું કે પુત્ર સાજો થશે તો ૪૦ મણ અનાજ દાન કરશે. પુત્ર સ્વસ્થ થતાં જ જમાલ અનાજ લઈને બાપાને મળવા આવ્યા અને આનંદભેર બોલ્યા — “જલા સો અલ્લાહ! જીસકો ન દે અલ્લાહ, ઉસકો દે જલા!”
એક પ્રસંગે સ્વયં ભગવાને વૃદ્ધ સંતના રૂપમાં જલારામની પરોપકારભાવની પરિક્ષા લીધી. તેમણે વીરબાઈને પોતાની સેવા માટે માગી. બાપાએ વીરબાઈને પૂછ્યા બાદ તેમને સ્વેચ્છાએ મોકલી આપ્યા. પણ રસ્તામાં આકાશવાણી થઈ કે આ માત્ર દંપતિની ભક્તિની પરીક્ષા હતી. એ સંત દંડો અને ઝોળી ત્યાં મૂકી ગયા — જે આજે પણ વીરપુરના મંદિરમાં કાચની પેટીમાં પ્રદર્શિત છે.
જલારામબાપાના ઉપદેશો આજ સુધી પ્રેરણાદાયી છે. તેમનો પ્રસિદ્ધ શ્લોક —
“પંછી પાની પીને સે ઘટે ન સરિતા નીર,
ધર્મ કરે ધન ના ઘટે સહાય કરે રઘુવીર.”
આ શબ્દોમાં જ બાપાના જીવનસંદેશનો સાર છે — ધર્મ અને દાનથી ધન કદી ઘટતું નથી, કારણ કે રઘુવીર (ભગવાન રામ) સહાય બને છે.
**વીક્રમ સંવત ૧૯૩૫ (ઇ.સ. ૧૮૭૯)**માં વીરબાઈ માએ દેહત્યાગ કર્યો. બાપાએ સાત દિવસ અખંડ રામધૂન કરી. બાદમાં તેમને પોતાને પણ વ્યાધિ સતાવતી, છતાં રોજ હજારો ભક્તોને મળતા. બાપાને એક દીકરી જમનાબાઈ હતી, જેઓના વંશજ હરિરામને બાપાએ પોતાના વારસ તરીકે નિમ્યા.
**સંવત ૧૯૩૭ (ઇ.સ. ૧૮૮૧)**માં, મહા વદ દશમે, બાપાએ ભજન કરતા કરતા વૈકુંઠવાસ કર્યો. તેમના અવસાન પછી ભંડારની અખૂટ પરંપરા યથાવત રહી. મેળામાં એક અજાણ્યા સાધુએ લાડુનો ભૂકો ચારેબાજુ વેરતાં કહ્યું — “અખૂટ! અખૂટ ભંડાર!” અને અદૃશ્ય થઈ ગયા. આજ સુધી વીરપુરમાં કોઈ દાન લેવામાં આવતું નથી, છતાં ભંડાર કદી ખૂટતું નથી — એ જ બાપાના ચમત્કારનો જીવંત પુરાવો છે.
આજે પણ દેશ-વિદેશમાંથી લાખો ભક્તો વીરપુરના જલારામ મંદિરે પહોંચે છે. ધર્મ, દયા અને ભક્તિનો આ અખૂટ સ્ત્રોત આપણને શીખવે છે કે સાચી ભક્તિ એ સેવા છે, અને સેવા એ જ ઈશ્વરપ્રાપ્તિનો માર્ગ.
https://www.instagram.com/reel/CtEKDVAJNdW/?igsh=YTNzZ2x6azJlOW5k
