ચોમાસું એટલે વરસાદી ઠંડક, હરિયાળી અને મજા!
પણ આ ઋતુમાં આપણું પાચન તંત્ર નબળું પડે છે અને નાની-નાની ખોરાકની ભૂલો પણ અજિર્ણ કે આમ પેદા કરે છે.
આયુર્વેદ અમને કેટલીક સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપે છે કે *વર્ષા ઋતુમાં શું ટાળવું જોઈએ* –
—
સ્મૂધી નહિ – દૂધ + ફળ વિરુદ્ધ આહાર છે.
➡️ સ્મૂધી કે મિલ્કશેકમાં આમ (ટૉક્સિન) પેદા કરે છે અને ચામડીની સમસ્યાઓ વધારી શકે છે.
કાચું સલાડ નહિ – કાચાં શાકભાજી પચવામાં ભારે પડે છે.
➡️ તેના બદલે હળવા મસાલાથી વઘારેલા રાંધેલા શાક લેવાનું વધુ યોગ્ય છે.
ઠંડુ પાણી નહિ – ઠંડુ પાણી અગ્નિ (પાચનશક્તિ)ને નબળું કરે છે.
➡️ ગરમ કે ઉકાળેલું પાણી પીવાથી પાચન સારી રીતે થાય છે અને ચેપોથી બચાવ મળે છે.
રાત્રે દહીં નહિ – દહીં કફ વધારી સર્દી-ખાંસી લાવે છે.
➡️ તેના બદલે મસાલાવાળું છાસ (તક્ર) હલકું અને આરોગ્યપ્રદ છે.
—
વધારે શું ટાળવું?
* તેલિયાં-તળેલા ભોજન (પકોડા, ભજીયા)
* વધુ પાંદડાવાળી શાકભાજી, ખાસ કરીને પાણીમાં ઉગેલી
* ભારે કઠોળ (ઉડદ જેવી દાળ)
* બેસેલું કે ફ્રિજમાં રાખેલું ભોજન
—
ઉપસંહાર
વર્ષા ઋતુમાં તાજું, ગરમ અને હળવું ભોજન – એ જ સ્વસ્થ જીવનનું રહસ્ય છે.
આયુર્વેદના આ નાના નિયમોનું પાલન કરીને તમે ચોમાસાનો આનંદ આરોગ્ય સાથે માણી શકો છો
ડો. કુંજલ ચેતનભાઈ ચૌહાણ
આયુર્વેદ M.D. – દ્રવ્યગુણ વિજ્ઞાન
મો. 9664681674
ઈમેલ આઈડી. kunjalcchauhan123@gmail.com